چه عاملی امپراتوری روم را نابود کرد؟

چرا امپراتوری روم که به مدت پنج قرن بر اروپا و مدیترانه تسلط داشت، به طور اجتناب ناپذیری تضعیف شد تا اینکه ناپدید گشت؟ باستان‌شناسان، متخصصان بیماری‌های باستانی و مورخان اقلیم در حال جمع‌آوری سرنخ‌هایی هستند که همگی به عوامل یکسانی اشاره می‌کنند: یک سرمایش قدرتمند و همه‌گیری‌ها. یک بیماری، که علائم توصیف‌شده توسط پزشک یونانی، جالینوس، یادآور علائم آبله است، در سال ۱۶۷ میلادی رم را درنوردید و به زودی ارتش آن را ویران کرد. در همان زمان، یک اختلال ناگهانی آب و هوایی که تا اوراسیا در جریان بود، باعث سقوط شدید بازده کشاورزی و مهاجرت هون‌ها به سمت غرب شد. این امپراتوری که با مشکلات اقتصادی و نظامی دست به گریبان بود و از همه طرف توسط قبایل بربر مورد حمله قرار می‌گرفت، به تدریج فروپاشید.